Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012

Ένας από τους ήρωες

Σήμερα θα ξεφύγω από το ελαφρόν ποικίλλον πρόγραμμα (τουριστικά, ανέκδοτα, ρητά, φωτό και αινίγματα). Θα προσαρμοστώ στο κλίμα της αυριανής ημέρας (28/10) 

Θα σας πω μία ιστορία, όπως την έμαθα από τον πατέρα μου που την έχει διηγηθεί όχι μόνο σε μένα αλλά και στα παιδιά μου. 

(Για όσους δεν έχουν διαβάσει παλιότερα, ο πατέρας μου (Φυσικός Παν. Αθηνών και Μηχανολόγος Ε.Μ.Π) έκανε καριέρα στην αεροπορία σαν μηχανικός αεροσκαφών. Τον έχασα περίπου πριν ένα χρόνο). 

Ο πατέρας μου πήγε στην Σχολή Αεροπορίας το 1939, ήταν στο πρώτο τμήμα μηχανικών αεροσκαφών. Μεταπολεμικά το τμήμα αυτό αυτονομήθηκε και εξελίχτηκε στην σημερινή Σ.Μ.Α. (Σχολή Μηχανικών Αεροπορίας). 

Για να καταλάβετε την εποχή εκείνη και κάποια από όσα αναφέρω στη συνέχεια, όποιος έμπαινε τότε σε στρατιωτική σχολή, υφίστατο πολλά καψόνια που σήμερα ουτε διανοούνται να τα εφαρμόσουν. Άλλαξαν οι εποχές. Οι σχολές ήταν τριετείς. Οι δευτεροετείς και οι τριτοετείς κάθε σχολής ταλαιπωρούσαν και συχνά υπερβολικά τους πρωτοετείς. Θεωρούσαν ότι τα καψόνια και οι κακουχίες δίδασκαν στρατιωτική πειθαρχία και χαλύβδωναν τον χαρακτήρα. 

Φυσικά οι καταταλαιπωρημένοι πρωτοετείς μόλις γινόντουσαν δευτεροετείς και τριτοετείς έκαναν τα ίδια ή και χειρότερα στους δικούς τους πρωτοετείς. Είπαμε άλλες εποχές. Μη το ψάχνετε, αυτά έχουν εξαφανισθεί αν όχι εντελώς, σε μεγάλο βαθμό πλέον. Πήγαμε από το ένα άκρο σχεδόν στο άλλο. Με ότι καλά και κακά συνεπάγεται αυτό... (έχει και από τα δύο...)

Η πρώτη σειρά μηχανικών (η σειρά του πατέρα μου) είχε από πάνω της ιπτάμενους δευτεροετείς και τριτοετείς (ίκαρους), δεν υπήρχαν προηγούμενοι "δικοί τους" μηχανικοί να τους ταλαιπωρήσουν. Οι ιπτάμενοι έκαναν καψόνια και στους πρωτοετείς ίκαρους αλλά στους μηχανικούς... ξεφάντωναν ! Ήταν και "κλαδικό" το θέμα, μέχρι τώρα, ίκαροι και μηχανικοί δεν έχουν τις καλύτερες των σχέσεων... 

Πρωτοπαλίκαρο των "παλιών" ικάρων που έκαναν τον βίο αβίωτο στην σειρά του πατέρα μου ο Ευάγγελος Γιάνναρης. Τον έτρεμαν όλοι. Και οι καινούργιοι ίκαροι και περισσότερο οι μηχανικοί. Ακόμα και στους δευτεροετείς ίκαρους έκανε καψόνι, είχε δικαίωμα, ανώτερος τους ήταν)

Αυστηρός, σκληρός στα καψόνια, αλλά πολύ καλός σαν τριτοετής (δεν είχαν την σχολή μόνο για να κάνουν καψόνια και να βγάζουν τα απωθημένα τους. Διδάσκοντο διάφορα σχετικά με τα αεροπολάνα που θα πέταγαν, από τους διάφορους καθηγητές τους και από παλιότερους ιπτάμενους αξιωματικούς. Αλλά ο Γιάνναρης δίδασκε "σκληραγώγηση" και "πειθαρχία" στους νεότερους με τον δικό του αυστηρό τρόπο. Οι πρωτοετείς τον έτρεμαν. 

Ο Γιάνναρης έπαιζε φυσαρμόνικα, σε ώρες σχόλης του άρεσε και έπαιζε καλά. Μαζεύονταν και τον άκουγαν. Τους μάγευε. Ακόμα και οι πρωτοετείς, όπως ο πατέρας μου, τολμούσαν να πηγαίνουν κοντά όταν έπαιζε. "Γλύκαινε το βλέμμα του" όπως μου έλεγε.  Διακινδύνευαν κανένα απότομο "τέλος του διαλείματος" σαν αντίδραση μια που τον είχαν πιάσει σε κάποιες στιγμές συναισθηματισμού. Αλλά τους μάγευε. Από τρόμος και φόβος εκείνες τις στιγμές, γινόταν κατά κάποιο τρόπο όλοι μία παρέα, πρωτοετείς, δευτεροετείς, τριτοετείς και άκουγαν "το παιδί με τη φυσαρμόνικα" (που να τον πουν μπροστά του έτσι). Μια παράταιρη με το όλο πνεύμα εκεχειρία που όλοι την σέβονταν. 

Ξεσπά ο πόλεμος του 40. Δευτεροετής ο πατέρας μου πλέον και ο Γιάνναρης είχε τελειώσει την τριετή φοίτηση του και είχε ορκισθεί αξιωματικός. Ιπτάμενος Ανθυποσμηναγός. 

Πρωϊ ήρθε η διαταγή στις 30 Οκτωβρίου του 1940. Έπρεπε κάποιος να σηκωθεί και να κάνει αναγνώριση και βομβαρδισμό εχθρικών θέσεων στο μέτωπο, στην Πίνδο. Ο Γιάνναρης έπαιζε φυσαρμόνικα, το ακροατήριο του κοντά του. 

Κάποιος ήρθε και έφερε τα νέα. Αποστολή αυτοκτονίας. Τα ιταλικά αεροσκάφη πολύ περισσότερα και πιο καινούργια από τα δικά μας, καλύτερα σε μαχητικές ικανότητες. Όποιος πλησίαζε τις ιταλικές θέσεις θα έπεφτε από τα αντιεροπορικά των ιταλών αλλά κυρίως από τα ιταλικά καταδιωκτικά. Όχι απλώς πιθανώς, πιθανότατα έτσι θα γινόταν. 

Ήταν όμως απαραίτητη η αποστολή. Έπρεπε να γίνει αναγνώριση, που ήταν οι Ιταλοί, πόσα Ιταλικά τους περίμεναν έτοιμα να απογειωθούν από το αεροδρόμιο της Κορυτσάς που ήταν δικό τους. Και αν ήταν δυνατόν να βομβαρδίσουν το αεροδρόμιο, αν έφθαναν μέχρις εκεί. 
   
Η φυσαρμόνικα σταμάτησε. "Ποιος θα πάει ;" ρώτησε ο Γιάνναρης.  

Όταν του είπαν, επρόκειτο για νεαρό ιπτάμενο, πολύ φίλο του, αντέδρασε. "Αυτός ήρθε σήμερα ξημερώματα από την άλλη του μονάδα. Ξενύχτης και τόσο ταλαιπωρημένος σε τέτοια αποστολή ;" σχολίασε. Ο φίλος του ήταν παντρεμένος με μωρό παιδί αλλά αυτό ο Γιάνναρης. δεν το είπε.  

Έβαλε την φυσαρμόνικα στην τσέπη και έφυγε. Πήγε στον διοικητή τους και είπε ότι θα πάει εκείνος. Ήταν ξεκούραστος, η αποστολή έπρεπε να γίνει. Δεν υποτιμούσε τις ικανότητες του φίλου του αλλά κάτω από αυτές τις συνθήκες θα την έκανε όπως είπε εκείνος καλύτερα. 

 Ο Διοικητής τον συνεχάρη για το θάρρος του. Ήξερε τι καλός που ήταν. Δέχθηκε την προσφορά του και του έσφιξε το χέρι. Σε πέντε λεπτά η σύνθεση της ομάδας είχε αλλάξει και ο Γιάνναρης ήταν μέσα. Θα ήταν παρατηρητής, πολυβολητής και βομβαρδιστής, τομείς στους οποίους αρίστευε στις δοκιμαστικές πτήσεις. Πιλότος ο αρχισμηνίας Λεωνίδας Τσάντας. Υπαξιωματικός αλλά πολύ έμπειρος πιλότος, από τους καλύτερους που είχαμε για τα συγκεριμένα αεροσκάφη. 

Γυρνά ο Γιάνναρης στην αίθουσα που ηταν μαζεμένοι οι υπόλοιποι. Ρευστή η κατάσταση, συζητούσαν τις εξελίξεις. "Θα πάω εγώ" είπε απλά, σαν να έλεγε "θα πάω βόλτα στον κήπο". και κίνησε να πάει να μαζέψει τα πράγματα του. Καθώς πήγαινε για τον θάλαμο του τον άκουγε ο πατέρας μου να παίζει φυσαρμόνικα... 

Ο Γιάνναρης με τον Τσάντα απογειώθηκαν εκείνο το πρωϊνό. Βομβάρδισαν τις εχθρικές θέσεις όσο μπόρεσαν. Σαν θυμωμένες σφήκες έπεσαν πάνω τους τα Ιταλικά καταδιωκτικά. Πέντε ιταλικά καταδιωκτικά βρέθηκαν σε κάποια στιγμή έναντι ενός ! Και όπως είπα ήταν πιο σύγρονα, από κάθε πλευρά. 

Άρχισε αερομαχία. Ο Γιάνναρης πολυβολεί, όσο μπορεί. Αντίπαλοι του έμπειροι Ιταλοί πιλότοι. Κτυπά δύο αλλά και το δικό τους αεροσκάφος κτυπιέται. Του Γιάνναρη του τελειώνουν οι σφαίρες. Ο Τσιάντας τραυματισμένος ελαφρά πάει ψηλότερα και χάνεται μέσα στα σύννεφα, ευτυχώς είχε πυκνή νέφωση. 

Τελικά η Ιταλοί δεν μπόρεσαν να τους εντοπίσουν. Έκανε αναγκαστική προσγείωση ο Τσιάντας στο ύψωμα Προφήτης Ηλίας έξω από το χωριό Βασιλειάδα, στο νομό Καστοριάς. 

Βγήκε με το ζόρι έξω. Ο Γιάνναρης τραυματισμένος θανάσιμα ξεψύχησε στα χέρια του. Δεν έλεγε τίποτα για να μην του αποσπάσει την προσοχή ! 




Ο Ευάγγελος Γιάνναρης, το "καψονόμουτρο", ο τρόμος και ο φόβος των νεοσύλλεκτων στη Σχολή Αεροπορίας, αλλά και "το παιδί με την φυσαρμόνικα" ήταν ο πρώτος νεκρός της αεροπορίας στον Ελληνο-Ιταλικό πόλεμο. Μετά θάνατον του απενεμήθη αριστείο ανδρείας και ο ο βαθμός του υποσμηναγού.  

Στην Βασιλειάδα υπάρχει προμοτομή του. Ο Δήμος της περιοχής κάνει κάθε χρόνο επιμνημόσυνη δέηση την πρώτη Κυρική μετά την 28η Οκτωβρίου. Προς τιμή του ίκαρου που έχασε νωρίς τα φτερά του. Για να υπερασπίσει την πατρίδα του και εκείνα τα μέρη...  

Το σταματώ εδώ... δεν θυμάμαι κάτι άλλο... Θόλωσε και η οθόνη... 

27 σχόλια:

  1. Έριξα μια γρήγορη ματιά! Νομίζω ότι δικαίως ήθελες να την γράψεις και δικαίως ίσως ..θόλωσε η οθόνη. Θα το ξαναδιαβάσω όμως με ηρεμία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ανδρεία και κουραφέξαλα με τι ρίγανη Gip μου!
    Εδωσε τη ζωή του το παλικάρι και εκείνος και πολλοί άλλοι για να την ξεπουλήσουν σήμερα οι πολιτικάντες και να ντροπιάσουν ακόμα και αυτό τον όρο της Πατρίδας!
    Δεν ξέρω σήμερα μετά από τόσα σκάνδαλα και λαμογιές αν θα βρισκόταν ένας να μιμηθεί εκείνα τα παλικάρια του '40 του '22 του '12 του '21!

    Ας ζήσουμε να τους θυμόμαστε και καλά έκανες και έκανες αυτήν την ανάρτηση ώς μνημόσυνο στην μνήμη του!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Kατάφερες να θολώσεις και την δική μου οθόνη κι ενώ σε κάθε τι έχω κάτι να πω, εδώ δεν βρίσκω τίποτα . Μόνο ένας κόμπος στον λαιμό μένει .
    Τι όμορφοι, τι γενναίοι άνθρωποι και σήμερα ...
    πόσο μικρούς, πόσο λίγους, πόσο άνανδρους έχει γεμίσει η ζωή μας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Χάρις την ανδρεία και τη γενναιοτητα κάποιων ΕΛΛΗΝΩΝ ,μπορουμε εμεις να απολαμβάνουμε την ελευθερία μας, αναρωτιέμαι αν είμαστε ικανοι να σταθουμε αντάξιοι των προγόνων μας ..
    Με συγκίνησε πολύ αυτή η ανάρτησή σου..
    Καλό βράδυ..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Χμ...ευτυχώς που εκείνος έφυγε νωρίς...και δεν πρόλαβε ν'ακούσει τον Πάγκαλο να τον αποκαλεί μη παραγωγικό!
    Σ'αυτόν κι'αν δεν χρειάζονταν τα καψώνια του παιδιού με την φυσαρμόνικα, αλλά δυστυχώς δεν απέμειναν Γιανναρήδες! Έγιναν όλοι ορντινάτσες των πολιτικών!

    Μπράβο Gip μου!
    Η αυριανή μέρα είναι μέρα μνήμης και τιμής στον Άγνωστο Έλληνα Στρατιώτη που θυσίασε την ίδια του την ζωή για να υπερασπίσει την Ελλάδα του, που δεν υπέκυψε, δεν δείλιασε μπροστά στην μπότα του φασισμού, όταν όλη σχεδόν η υπόλοιπη Ευρώπη συνθηκολογούσε παραδίδοντας αμαχητί την χώρα τους στον Άξονα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χρειαζόντουσαν καψόνι τώρα ! Και άγριο !!

      Διαγραφή
  6. Με την ανάρτηση αυτή έκανες 2 μνημόσυνα. Ένα του πατέρα σου κι ένα του ήρωα Γιάνναρη. Μακάρι να εμπνεύσουν κάποιους αυτές οι γενναίες πράξεις μήπως κάνουν κάτι γενναίο για όλους εμάς που έχουμε καταντήσει άμαχος πληθυσμός που βάλλεται από παντού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σε ευχαριστώ Φλώρα μου ! Προσπάθησα να τιμ΄ξησω τον Γιάνναρη κυρίως. Κι ας μην ξέρω κανένα από την οικοιγένεια του. Το οφείλουμε σε όλους τους ήρωες που έπεσαν να τους θυμόμαστε !

      Διαγραφή
  7. Η ώρα είναι 6:27 πμ. Σηκώθηκα πριν ξυπνήσουν τα μικρά για να έχω ησυχία.
    Είσαι τυχερός που ένας σπουδαίος άνθρωπος σαν τον πατέρα σου μοιράστηκε μια ιστορία σαν αυτήν μαζί σου.
    Πραγματικά οι νότες της φυσαρμόνικας του Γιάνναρη δονούν την καρδιά του αναγνώστη καθώς ηθελημένα ή άθελα του συγκρίνει εκείνους τους Έλληνες που αγόγγυστα και χωρίς να δέχονται εκβιαστικές υποχωρήσεις έδιναν την ζωή τους "με το χαμόγελο στα χείλη".
    Το γεγονός ότι ο Γιάνναρης αν και βαριά τραυματισμένος δεν το ανέφερε για να μην αποσπάσει την προσοχή του Τσάντα στο πιλοτήριο είναι πραγματικά συγκλονιστικό.
    Εσύ δε έδωσες σε μας την ιστορία τούτη με την λιτότητα εκείνη που αρμόζει σε μεγαλειώδεις πράξεις.
    Εξαιρετική η ιδέα σου να την αναρτήσεις τούτες τις μέρες για να υπάρχουν τουλάχιστον αληθινά παραδείγματα, γνήσιου πατριωτισμού που έρχονται από το παρελθόν. Γιατί για το παρόν και το μέλλον(ίσως).... ας μην μιλήσουμε καλύτερα!
    Εύγε Γιώργο! Εμένα δεν θόλωσε η οθόνη μου, αλλά γέμισε περηφάνια η καρδιά μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επιτηδες το έγραψα με λιτότητα. Για να τον τιμήσω χωρίς φανφαρες !

      Διαγραφή
  8. ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του.
    στη μνήμη του πρώτου νεκρού της αεροπορίας και όλων εκείνων που ακολούθησαν σε όλα τα τμήματα του στρατού... ήρωες αθάνατοι για μια πατρίδα, που τη γη της πατούσαν ήρωες - μα δυστυχώς και εφιάλτες...
    ολοζώντανη η αφήγησή σου, Γιώργο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πάντα σε κάθε εποχή και ήρωες και εφιάλτες. Παντού !
      Της ανθρώπινης φύσης !

      Διαγραφή
  9. Γιώργο, τέτοιες ιστορίες θέλοντας και μη κάνουν την οθόνη να θολώνει και να δακρύζει. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε εμείς σήμερα είναι να θυμόμαστε ανθρώπους σαν το Γιάνναρη για να μην ξεχνάμε ούτε εκείνους αλλά ούτε κι εμείς οι ίδιοι ποιοί είμαστε...

    Την καλημέρα μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Μη το ψάχνετε, αυτά έχουν εξαφανισθεί αν όχι εντελώς, σε μεγάλο βαθμό πλέον. Πήγαμε από το ένα άκρο σχεδόν στο άλλο.

    Ποιο ειναι δηλαδη το αλλο ακρο; Οτι γινανε φλωροι; Και που πιστευεις οτι οφειλεται αυτη η αλλαγη; Γιατι δε γινονται σημερα αυτα τα καψονια; Που το αποδιδεις; Πως το εξηγεις;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το άλλο άκρο δεν είναι φλώροι, ήρωες πάντα υπήρχαν και υπάρχουν.
      Το άλλο άκρο είναι τα καψιμέ που θυμίζουν ψησταριές, τα παπλώματα και τα sleeping bag στους θαλάμους, η σχεδόν πλήρης έλειψη καψονιών. Μιλάω για τους στρατώνες όσων κάνουν την θητεία τους.
      Δεν έχουν εκλείψει τα καψόνια, έχουν όμως ελατωθεί πολύ σε όσους κάνουν την θητεία τους και λιγότερο στις στρατιωτικές σχολές.
      Σκοπός δεν ήταν να γράψω άρθρο με τα καλά και τα κακά του παλιότερου συστήματος και του τωρινού. Ήθελα να τιμήσω ένα ήρωα. Τίποτε άλλο.

      Διαγραφή
  11. τι να γράψω Γιώργο...σε ευχαριστώ που το μοιράστηκες μαζί μας...μόλις επέστρεψα από την εκκλησια...πάντα με συγκινεί που τέτοιες μέρες η λειτουργία τελειώνει με τον Εθνικό Ύμνο...ήρθα ήδη φορτισμένη και διάβασα αυτό...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εγώ να δεις πόσο φορτισμένος το έγραφα !!

      Διαγραφή
  12. Μάταιος που είναι ο πόλεμος,
    ανόητο παιδικό παιχνίδι με ολέθρια αποτελέσματα..

    Ωραία ανάρτηση GIP,
    ελπίζω να τη δει κάποιος φίλος ή η οικογένειά του
    και να ζωντανέψει στη μνήμη τους ο γενναίος αξιωματικός που χάθηκε έτσι νωρίς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Δεν τους ξέρω τους ανθρώπους. Μακάρι.

    Ο πόλεμος έχει πράγματι ολέθρια αποτελέσματα.
    Μάταιος... δεν το ξέρω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Εύγε GiP για την ανάρτηση σου.
    Με λόγο λιτό,χωρίς μελοδραματισμούς και υπερβολές μας έδωσες την εικόνα ενός ανθρώπου που χωρίς να το πολυσκεφτεί έκανε αυτό που πρότασσε η καρδιά του και η ψυχή του.
    Τι ωραίο θα ήταν να διάβαζε η οικογένεια του την ανάρτηση ενός ανθρώπου που ο πατέρας του έτυχε να γνωρίζει τον άνθρωπο τους και να αφηγηθεί την ηρωική πράξη στον γιο του.
    Να είσαι καλά GiP.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και εσύ να είσαι καλά. Ευχαριστώ για τα λόγια σου.
      Δεν ξέρω κανένα από την οικογένεια του. Είχε αδέλφια ; ανήψια ; Ίσως αναζητήσω μέσωβ ΦΒ, για αυτό το ανέβασε και εκεί. Αλλά είναι κοινό επίθετο.

      Εγώ το ένοιωθα χρέος μου σε ένα ήρωα που μακάρι να είχαμε τέτοιους ακόμα.


      Διαγραφή
  15. Να θυμάσαι τον πατέρα σου, κι η ευχή του να ειναι στο σπίτι σου.

    Τέτοιοι ήρωες έγραψαν σελίδες στην ιστορία. Αναρωτιέμαι, ποιός παραδειγματίστηκε.
    Αθάνατοι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Είχα καιρό να περάσω από την γειτονιά σου, αλλά η ανάρτησή αυτή με έκανε πολύ περήφανη που είμαι Ελληνίδα. Είναι πάντα ωραίο να διαβάζεις τέτοιες ιστορίες, δοσμένες απλά και λακωνικά από κάποιον που τα έζησε από πρώτο χέρι. Σε ευχαριστώ που το μοιράστηκες μαζί μας...

    Χαιρετισμούς από την μακρινή Αυστραλία :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή